Przejdź do treści

Dr hab. Urszula Cierniak prof. UJD

Instytut Literaturoznawstwa

Wydział Humanistyczny UJD

Email: u.cierniak@ujd.edu.pl; umc222@wp.pl

Tradycjonalizm, konserwatyzm, konflikty religijne i zderzenie kultur w literaturze

 

Od kilkunastu lat coraz większego rozgłosu nabiera teoria „zderzenia cywilizacji” Samuela Huntingtona. Jednym z jej kluczowych punktów jest twierdzenie, że w dobie gwałtownego kryzysu tożsamości w stosunkach międzynarodowych znacznie większą rolę od sojuszy powstałych na bazie ideologii odgrywają przymierza określane przez kulturę i cywilizację.  W tym procesie „zderzenia cywilizacji”  szczególnemu przewartościowaniu podlegają tradycyjne wartości, zaś przywiązanie do własnej przeszłości i kulturowych korzeni staje się ważną składową myślenia konserwatywnego. Polska i Rosja należą do dwóch różnych kręgów cywilizacyjnych – katolickiego i prawosławnego lub, jak określał to Feliks Koneczny – łacińskiego i bizantyjskiego. Fakt ten rzutuje na odmienne podejście autorów pochodzących z obu krajów do własnej przeszłości, teraźniejszości, ale i przyszłości. Badanie narodowych wzorców kulturowych w przekazie literackim oraz odzwierciedlenie ich w literaturze będzie możliwe zarówno z osobna na gruncie literatury polskiej i rosyjskiej, jak i spojrzenia na tytułową problematykę w perspektywie porównawczej literatury Polski i Rosji.