Przejdź do treści
Dr hab., Urszula Cierniak, prof. UJD

Instytut Filologii Obcych
ul. Zbierskiego 2/4, pok. 4.16
e-mail: u.cierniak@ajd.czest.pl
ORCID: http://orcid.org/0000-0003-2958-9982
Scopus Author ID: 57195334837

Realizacja tematu możliwa jest we współpracy z partnerami z rosyjskich ośrodków naukowych: Wyższej Szkoły Ekonomiki w Moskwie – Prof. Eleną Smilanską oraz w Niżnym Nowogrodzie – prof. Kirą Kaszlawik

Dyscyplina naukowa: literaturoznawstwo

Literatura i totalitaryzm

Zagadnienie literatury tworzonej w systemie totalitarnym oraz o systemie totalitarnym w ostatnich latach przybiera coraz bardziej na znaczeniu. Literatury Polski, Rosji i Niemiec są szczególnie uwrażliwiona na kwestie prześladowań światopoglądowych, dyskryminacji politycznej, religijnej.

W Rosji w ostatnich latach liczne organizacje obrony praw człowieka publikują nieznane wcześniej materiały, które dotąd nie doczekały się swojego badacza. Warto wymienić tutaj choćby Fundację Andrieja Sacharowa w Rosji czy też Związek Represjonowanych, a także organizację Memoriał. Wszystkie one zajmują się, między innymi, udostępnianiem szerokiemu odbiorcy pamiętników i wspomnień z rosyjskich łagrów i więzień. Wśród nich są zarówno teksty Rosjan, jak i autorów innych narodowości, podlegających represjom. Są także utwory rodzin tych twórców: listy, czy wspomnienia, wiersze, opowiadania z obozów nazistowskich i komunistycznych GUŁAG-ów. Co ważne, teksty te cechuje wielka różnorodność światopoglądowa, zawodowa, polityczna. W literaturze tej mamy utwory lekarzy, personelu medycznego więzień i łagrów, uwięzionych komunistów, ale także samych dysydentów, odkrywających oblicze nieludzkiego systemu oraz stosowanych przez niego narzędzi walki z przeciwnikiem ideologicznym.

To bardzo ciekawy materiał literacki, którego zbadanie pozwoli na stopniową likwidację nadal istniejących białych plam w literaturze nakreślonego tutaj obszaru.